خرید آیفون در ایران، تنها به پرداخت قیمت گوشی ختم نمیشود. یکی از مهمترین هزینههایی که باید پیش از نهایی کردن خرید در نظر بگیرید، هزینه رجیستری آیفون است. در سالهای اخیر با اجرای طرح رجیستری تلفن همراه، تمام گوشیهایی که از مبادی رسمی یا بهصورت مسافری وارد کشور میشوند، باید در سامانه همتا ثبت شوند. در غیر این صورت، پس از پایان مهلت ۳۰ روزه، امکان استفاده از سیمکارتهای ایرانی روی دستگاه وجود نخواهد داشت.
نکته مهم اینجاست که هزینه رجیستری آیفون مبلغ ثابتی نیست. این هزینه بر اساس ارزش گمرکی هر مدل، نرخ ارز مبنای محاسبه گمرک، حقوق ورودی، مالیات بر ارزش افزوده و چندین عوارض قانونی دیگر تعیین میشود. در این راهنمای جامع، به بررسی هزینه رجیستری آیفون، نحوه محاسبه هزینه رجیستری، قوانین رجیستری گوشی مسافری و عوامل مؤثر بر مبلغ رجیستری میپردازیم.
رجیستری گوشی چیست؟
برای اینکه دلیل پرداخت این هزینه را بهتر درک کنیم، ابتدا باید بدانیم رجیستری دقیقاً چیست. رجیستری تلفن همراه طرحی است که با هدف جلوگیری از قاچاق گوشی، ساماندهی واردات و کنترل دستگاههای فعال در شبکه اپراتورهای کشور اجرا شده است. در این طرح، شناسه بینالمللی هر گوشی یا همان IMEI در سامانه همتا ثبت میشود و تنها دستگاههایی که این شناسه آنها بهصورت قانونی ثبت شده باشد، امکان استفاده از سیمکارتهای ایرانی را خواهند داشت.
به بیان ساده، هر گوشی موبایل دارای یک شناسه منحصربهفرد است که مانند کد ملی برای آن عمل میکند. زمانی که گوشی وارد کشور میشود، این شناسه باید در سامانه همتا ثبت شود. در غیر این صورت، پس از پایان مهلت فعالسازی، شبکه اپراتورها اجازه برقراری تماس، ارسال پیامک یا استفاده از اینترنت همراه را به آن دستگاه نمیدهد.
به همین دلیل، اگر قصد خرید آیفون به صورت مسافری یا حتی خرید یک آیفون دست دوم را دارید، بررسی وضعیت رجیستری دستگاه یکی از اولین اقداماتی است که باید انجام دهید.
هزینه رجیستری آیفون چقدر است؟
یکی از پرتکرارترین سوالات کاربران این است که «هزینه رجیستری آیفون چقدر است؟» اما واقعیت این است که پاسخ این سوال برای همه مدلها یکسان نیست. برخلاف برخی کالاها که مبلغ مشخصی برای عوارض آنها تعیین میشود، هزینه رجیستری آیفون بر اساس ارزش دستگاه محاسبه میشود و به همین دلیل برای هر مدل و حتی هر ظرفیت حافظه میتواند متفاوت باشد.
برای مثال، هزینه رجیستری یک آیفون ۱۷ پرو مکس با حافظه یک ترابایت، طبیعتاً بیشتر از آیفون ۱۵ با حافظه ۱۲۸ گیگابایت خواهد بود. علت این موضوع نیز ارزش گمرکی بالاتر مدلهای جدیدتر و نسخههای دارای حافظه بیشتر است. از سوی دیگر، این هزینه در طول سال نیز ثابت نمیماند. هر زمان که نرخ ارز مبنای محاسبه گمرک یا تعرفههای واردات تغییر کند، مبلغ رجیستری نیز تغییر خواهد کرد. به همین علت توصیه میشود هنگام خرید آیفون، علاوه بر بررسی قیمت بازار، هزینه رجیستری روز را نیز استعلام بگیرید.
هزینه رجیستری آیفون از سری ۱۰ تا ۱۷ (سال ۱۴۰۵)
اگرچه مبلغ دقیق رجیستری با توجه به تغییرات تعرفهها متفاوت است، اما جدول زیر دید مناسبی از هزینه تقریبی رجیستری مدلهای مختلف آیفون در اختیار شما قرار میدهد تا راحت تر برآورد هزینه نهایی خرید را انجام دهید.
| سری آیفون | بازه هزینه رجیستری (تومان) |
| آیفون ۱۷ | ۶۴,۲۰۰,۰۰۰ تا ۹۹,۷۰۰,۰۰۰ |
| آیفون ۱۶ | ۴۳,۶۰۰,۰۰۰ تا ۶۳,۱۵۰,۰۰۰ |
| آیفون ۱۵ | ۴۴,۲۵۰,۰۰۰ تا ۵۸,۲۰۰,۰۰۰ |
| آیفون ۱۴ | ۱۴,۱۰۰,۰۰۰ تا ۱۶,۳۰۰,۰۰۰ |
| آیفون ۱۳ | ۱۰,۹۵۰,۰۰۰ تا ۱۴,۱۰۰,۰۰۰ |
| آیفون ۱۲ | ۷,۰۰۰,۰۰۰ تا ۱۳,۹۰۰,۰۰۰ |
| آیفون ۱۱ | ۶,۰۰۰,۰۰۰ تا ۷,۲۰۰,۰۰۰ |
| آیفون XS / XR / X | ۴,۸۵۰,۰۰۰ تا ۶,۳۵۰,۰۰۰ |
نکته: مبالغ جدول صرفاً برآوردی هستند و با توجه به تعرفههای مصوب، ممکن است کمتر یا بیشتر باشند.
هزینه رجیستری آیفون ۱۷
سری آیفون ۱۷ جدیدترین نسل گوشیهای اپل محسوب میشود و به همین دلیل، بالاترین ارزش گمرکی را در میان مدلهای آیفون دارد. طبیعی است که هرچه ارزش دلاری دستگاه بیشتر باشد، مبلغی که برای رجیستری آن پرداخت میشود نیز افزایش پیدا کند. اگر قصد خرید آیفون ۱۷ را بهصورت مسافری دارید، بهتر است علاوه بر قیمت خود گوشی، هزینه رجیستری را نیز در بودجه خریدتان لحاظ کنید.
یکی از نکاتی که بسیاری از کاربران به آن توجه نمیکنند، تفاوت هزینه رجیستری ایفون ۱۷ میان نسخههای مختلف است. برای مثال، رجیستری iPhone 17 با iPhone 17 Pro یا iPhone 17 Pro Max یکسان نیست. مدلهای پرو به دلیل استفاده از سختافزار قدرتمندتر، ارزش جهانی بالاتر و قیمت رسمی بیشتر، مشمول پرداخت عوارض بیشتری نیز میشوند.
| مدل آیفون | هزینه رجیستری |
| آیفون ۱۷ | حدود ۶۴,۲۰۰,۰۰۰ تومان |
| آیفون ۱۷ Air | حدود ۸۰,۴۵۰,۰۰۰ تومان |
| آیفون ۱۷ Pro | حدود ۹۹,۰۵۰,۰۰۰ تومان |
| آیفون ۱۷ Pro Max | حدود ۹۹,۷۰۰,۰۰۰ تومان |
هزینه رجیستری آیفون ۱۶
با وجود معرفی نسل جدید آیفون، سری آیفون ۱۶ همچنان یکی از محبوبترین گزینهها در بازار ایران محسوب میشود. بسیاری از کاربران به دلیل اختلاف قیمت مناسبتر نسبت به آیفون ۱۷، این سری را انتخاب میکنند. با این حال، هزینه رجیستری آیفون ۱۶ همچنان رقم قابل توجهی است و نباید هنگام خرید نادیده گرفته شود. از طرف دیگر، اگر بین نسخههای ۱۲۸، ۲۵۶ و ۵۱۲ گیگابایت مردد هستید، بهتر است بدانید افزایش ظرفیت حافظه فقط روی قیمت خرید گوشی تأثیر نمیگذارد؛ بلکه هزینه رجیستری را نیز افزایش میدهد. به همین دلیل بهتر است هنگام انتخاب ظرفیت، مجموع هزینه خرید و قیمت رجیستری ایفون ۱۶ را با نیاز واقعی خود مقایسه کنید.
| مدل آیفون | هزینه رجیستری |
| آیفون 16e | حدود ۴۳,۶۰۰,۰۰۰ تومان |
| آیفون ۱۶ | حدود ۵۰,۵۵۰,۰۰۰ تومان |
| آیفون ۱۶ Pro | حدود ۵۸,۲۰۰,۰۰۰ تومان |
| آیفون ۱۶ Plus | حدود ۶۱,۹۰۰,۰۰۰ تومان |
| آیفون ۱۶ Pro Max | حدود ۶۳,۱۵۰,۰۰۰ تومان |
هزینه رجیستری آیفون ۱۵
سری آیفون ۱۵ یکی از پرفروشترین نسلهای آیفون در بازار ایران است و همچنان تقاضای بالایی برای خرید آن وجود دارد. این سری شامل مدلهای معمولی، پلاس، پرو و پرو مکس است که هر کدام ارزش گمرکی متفاوتی دارند.
| مدل آیفون | هزینه رجیستری |
| آیفون ۱۵ | حدود ۴۴,۲۵۰,۰۰۰ تومان |
| آیفون ۱۵ Plus | حدود ۴۹,۲۵۰,۰۰۰ تومان |
| آیفون ۱۵ Pro | حدود ۵۰,۷۰۰,۰۰۰ تومان |
| آیفون ۱۵ Pro Max | حدود ۵۸,۲۰۰,۰۰۰ تومان |
هزینه رجیستری آیفون ۱۴
آیفون ۱۴ همچنان یکی از مدلهایی است که در بازار ایران خرید و فروش زیادی دارد. این سری با وجود گذشت چند نسل از معرفی آن، هنوز از نظر سختافزار و امکانات پاسخگوی نیاز اکثر کاربران است و به همین دلیل، بسیاری از افراد آن را گزینهای مناسب برای خرید میدانند. از آنجایی که آیفون ۱۴ یکی از پرتقاضاترین مدلهای بازار دست دوم است، توصیه میشود هنگام خرید، علاوه بر بررسی سلامت دستگاه، وضعیت رجیستری و انتقال مالکیت آن را نیز کنترل کنید.
| مدل آیفون | هزینه رجیستری |
| آیفون ۱۴ | حدود ۱۴,۱۰۰,۰۰۰ تومان |
| آیفون ۱۴ Plus | حدود ۱۴,۸۵۰,۰۰۰ تومان |
| آیفون ۱۴ Pro | حدود ۱۶,۲۰۰,۰۰۰ تومان |
| آیفون ۱۴ Pro Max | حدود ۱۶,۳۰۰,۰۰۰ تومان |
هزینه رجیستری آیفون ۱۳
آیفون ۱۳ را میتوان یکی از موفقترین و پرفروشترین نسلهای آیفون در بازار ایران دانست. این مدل هنوز هم از نظر قدرت پردازشی، کیفیت دوربین و عمر باتری عملکرد بسیار خوبی دارد و به همین دلیل، گزینه محبوبی برای بسیاری از خریداران است. اگر بودجه محدودی دارید، آیفون ۱۳ یکی از مدلهایی است که نسبت مناسبی میان قیمت خرید، امکانات و هزینه رجیستری ارائه میدهد.
| مدل آیفون | هزینه رجیستری |
| آیفون ۱۳ | حدود ۱۰,۹۵۰,۰۰۰ تومان |
| آیفون ۱۳ Mini | حدود ۱۲,۷۰۰,۰۰۰ تومان |
| آیفون ۱۳ Pro Max | حدود ۱۲,۹۰۰,۰۰۰ تومان |
| آیفون ۱۳ Pro | حدود ۱۴,۱۰۰,۰۰۰ تومان |
هزینه رجیستری آیفون ۱۲
با وجود عرضه مدلهای جدیدتر، آیفون ۱۲ هنوز هم در بازار ایران طرفداران زیادی دارد. این گوشی برای کاربرانی که میخواهند با هزینه کمتر با محصولات اپل کار کنند، یکی از انتخابهای منطقی محسوب میشود. هزینه رجیستری آیفون ۱۲ نسبت به مدلهای جدید کمتر است و همین موضوع باعث شده مجموع هزینه خرید آن برای بسیاری از کاربران اقتصادیتر باشد.
| مدل آیفون | هزینه رجیستری |
| آیفون ۱۲ Mini | حدود ۷,۰۰۰,۰۰۰ تومان |
| آیفون ۱۲ | حدود ۸,۲۰۰,۰۰۰ تومان |
| آیفون ۱۲ Pro | حدود ۱۳,۴۰۰,۰۰۰ تومان |
| آیفون ۱۲ Pro Max | حدود ۱۳,۹۰۰,۰۰۰ تومان |
هزینه رجیستری آیفون ۱۱
آیفون ۱۱ با وجود گذشت چند سال از معرفی، همچنان یکی از پرفروشترین آیفونهای بازار ایران است. دلیل این محبوبیت، قیمت مناسبتر نسبت به مدلهای جدید، عملکرد روان و پشتیبانی نرمافزاری اپل است. از آنجا که ارزش گمرکی آیفون ۱۱ نسبت به نسلهای جدید پایینتر است، هزینه رجیستری آن نیز کمتر خواهد بود.
| مدل آیفون | هزینه رجیستری |
| آیفون ۱۱ | حدود ۶,۰۰۰,۰۰۰ تومان |
| آیفون ۱۱ Pro | حدود ۶,۲۰۰,۰۰۰ تومان |
| آیفون ۱۱ Pro Max | حدود ۷,۲۰۰,۰۰۰ تومان |
هزینه رجیستری آیفون X و مدلهای قدیمیتر
اگرچه از معرفی آیفون X، XS، XS Max و XR چند سال میگذرد، اما این مدلها همچنان در بازار دست دوم معامله میشوند و برخی کاربران به دلیل قیمت مناسبتر، آنها را انتخاب میکنند. ارزش گمرکی این گوشیها نسبت به مدلهای جدید کمتر است و هزینه رجیستری آنها نیز پایینتر خواهد بود.
| مدل آیفون | هزینه رجیستری |
| آیفون XS | حدود ۴,۸۵۰,۰۰۰ تومان |
| آیفون X | حدود ۵,۴۵۰,۰۰۰ تومان |
| آیفون XS Max | حدود ۵,۶۵۰,۰۰۰ تومان |
| آیفون XR | حدود ۶,۳۵۰,۰۰۰ تومان |
هزینه رجیستری آیفون چگونه محاسبه میشود؟
یکی از باورهای اشتباه میان کاربران این است که تصور میکنند دولت برای هر مدل آیفون مبلغ مشخصی را بهعنوان هزینه رجیستری تعیین کرده است؛ در حالی که چنین نیست. هزینه رجیستری از مجموع چندین عوارض و مالیات قانونی تشکیل میشود و ارزش گمرکی گوشی، نقش اصلی را در این محاسبات دارد. به طور کلی، مبلغ رجیستری از بخشهای زیر تشکیل میشود:
- حقوق ورودی کالا
- سود بازرگانی
- مالیات بر ارزش افزوده
- عوارض هلال احمر
- هزینه پسماند (عوارض مربوط به بازیافت و مدیریت پسماندهای الکترونیکی)
- سایر هزینههای قانونی مربوط به واردات
تمام این موارد بر اساس ارزش گمرکی گوشی محاسبه میشوند. به همین دلیل، هرچه ارزش دلاری دستگاه بیشتر باشد، مبلغ نهایی رجیستری نیز افزایش پیدا میکند.
چه عواملی روی هزینه رجیستری آیفون تاثیر میگذارند؟
هزینه رجیستری تنها به مدل گوشی وابسته نیست و عوامل مختلفی میتوانند مبلغ نهایی را تغییر دهند.
- مدل آیفون: جدیدترین مدلهای اپل معمولاً ارزش دلاری بیشتری دارند و به همین دلیل هزینه رجیستری آنها نیز بیشتر است. برای مثال، رجیستری آیفون ۱۷ پرو مکس از آیفون ۱۳ یا آیفون ۱۲ بهمراتب گرانتر خواهد بود.
- ظرفیت حافظه: یکی از مهمترین عوامل تعیینکننده هزینه رجیستری، ظرفیت حافظه داخلی گوشی است. نسخههای ۲۵۶، ۵۱۲ گیگابایت یا یک ترابایت به دلیل قیمت جهانی بالاتر، مشمول پرداخت عوارض بیشتری هستند.
- نرخ ارز مبنای گمرک: گمرک برای محاسبه ارزش ریالی گوشی از نرخ ارز مشخصی استفاده میکند. هرگونه تغییر در این نرخ، مستقیماً روی مبلغ رجیستری اثر میگذارد.
- تعرفههای واردات: ممکن است در قانون بودجه هر سال، درصد حقوق ورودی یا سود بازرگانی گوشیهای تلفن همراه تغییر کند. در چنین شرایطی حتی اگر قیمت جهانی آیفون ثابت بماند، هزینه رجیستری ممکن است افزایش یا کاهش پیدا کند.
- ارزش گمرکی اعلامشده: گمرک برای هر مدل آیفون ارزش مشخصی را بهعنوان مبنای محاسبه تعیین میکند. این ارزش لزوماً برابر با قیمت فروش گوشی در بازار نیست و ممکن است با قیمت جهانی یا قیمت بازار ایران تفاوت داشته باشد.
قوانین رجیستری گوشی مسافری
یکی از رایجترین روشهای ورود آیفون به ایران، ورود آن بهصورت مسافری است. بسیاری از افراد هنگام بازگشت از سفر خارجی، گوشی خود را به کشور میآورند یا از دوستان و آشنایان میخواهند آیفون موردنظرشان را بهعنوان گوشی مسافری وارد کنند. با این حال، ورود گوشی به کشور بهتنهایی به معنای امکان استفاده دائمی از آن نیست و برای فعال شدن دستگاه در شبکه اپراتورهای ایران، باید مراحل رجیستری طبق قوانین انجام شود.
به طور کلی، برای رجیستری یک گوشی مسافری باید شرایط زیر برقرار باشد:
- ورود قانونی مسافر به کشور و ثبت اطلاعات سفر
- ثبت اطلاعات گوشی در سامانه گمرک
- پرداخت حقوق ورودی و عوارض قانونی
- ثبت شناسه دستگاه در سامانه همتا
- فعالسازی گوشی با سیمکارت متعلق به شخص ثبتکننده
رعایت این مراحل باعث میشود گوشی بدون مشکل روی شبکه اپراتورهای کشور فعال شود و در آینده نیز هنگام انتقال مالکیت یا فروش دستگاه، مشکلی ایجاد نشود.
هزینه رجیستری گوشی مسافری چگونه محاسبه میشود؟
بسیاری از کاربران تصور میکنند برای گوشیهای مسافری مبلغ ثابتی بهعنوان هزینه رجیستری تعیین شده است؛ در حالی که این تصور صحیح نیست. همانند گوشیهای وارداتی، هزینه رجیستری گوشی مسافری نیز بر اساس ارزش گمرکی دستگاه و تعرفههای مصوب محاسبه میشود. در واقع، زمانی که اطلاعات گوشی در سامانه گمرک ثبت میشود، ارزش گمرکی آن بر اساس مدل، ظرفیت و مشخصات دستگاه تعیین میشود. سپس حقوق ورودی، مالیات بر ارزش افزوده و سایر عوارض قانونی به آن اضافه میشود تا مبلغ نهایی قابل پرداخت مشخص شود.
چرا هزینه رجیستری آیفون هر سال تغییر میکند؟
یکی از سوالات کاربران این است که چرا هزینه رجیستری آیفون نسبت به سالهای گذشته افزایش یا کاهش پیدا میکند. پاسخ این سؤال در نحوه محاسبه عوارض گمرکی و مالیات نهفته است. هزینه رجیستری تحت تأثیر عوامل مختلفی قرار دارد که مهمترین آنها عبارتاند از:
- تغییر نرخ ارز: ارزش ریالی گوشی بر اساس نرخ ارزی که مبنای محاسبات گمرک قرار میگیرد تعیین میشود. هرگونه افزایش یا کاهش در این نرخ، مستقیماً روی هزینه نهایی رجیستری آیفون تأثیر میگذارد.
- تغییر تعرفههای گمرکی: در صورت اصلاح حقوق ورودی، سود بازرگانی یا سایر تعرفههای واردات در قوانین و مصوبات جدید، هزینه رجیستری نیز تغییر میکند؛ حتی اگر قیمت جهانی آیفون ثابت مانده باشد.
- تغییر ارزش جهانی گوشی: هر مدل و هر ظرفیت از آیفون ارزش دلاری متفاوتی دارد. از آنجا که ارزش گمرکی بر اساس قیمت جهانی دستگاه تعیین میشود، مدلهای جدیدتر یا ظرفیتهای بالاتر معمولاً هزینه رجیستری بیشتری دارند.
- تغییر قوانین واردات: اصلاح قوانین مربوط به واردات تلفن همراه، نحوه محاسبه مالیات بر ارزش افزوده یا سایر عوارض قانونی میتواند باعث افزایش یا کاهش مبلغ رجیستری شود. بنابراین، هزینه رجیستری ممکن است در بازههای زمانی مختلف یکسان نباشد.
استعلام رجیستری گوشی چگونه انجام میشود؟
اگر قصد خرید آیفون دست دوم یا حتی یک دستگاه نو و پلمب را دارید، یکی از مهمترین اقداماتی که باید قبل از پرداخت وجه انجام دهید، استعلام وضعیت رجیستری گوشی است. این کار به شما کمک میکند مطمئن شوید دستگاه بهصورت قانونی ثبت شده و در آینده با مشکل قطع سرویس مواجه نخواهد شد. روشهای مختلفی برای استعلام رجیستری وجود دارد که سادهترین آنها استفاده از سامانه همتا است.
با وارد کردن شناسه IMEI گوشی، میتوان وضعیت رجیستری، اطلاعات مالک و امکان انتقال مالکیت را بررسی کرد. همچنین امکان استعلام از طریق کد دستوری و پیامک نیز وجود دارد. این روشها به کاربران کمک میکنند بدون نیاز به مراجعه حضوری، وضعیت قانونی گوشی را بررسی کنند. اگر فروشنده از ارائه شناسه IMEI یا استعلام وضعیت دستگاه خودداری میکند، بهتر است با احتیاط بیشتری معامله کنید؛ زیرا ممکن است گوشی هنوز رجیستر نشده یا مشکلات دیگری داشته باشد.
آیا خرید آیفون بدون رجیستری بهصرفه است؟
پاسخ این سؤال به شرایط خرید بستگی دارد، اما در بسیاری از موارد پاسخ منفی است. در نگاه اول، آیفونهای رجیستر نشده معمولاً قیمت پایینتری دارند و ممکن است خرید آنها وسوسهکننده باشد. اما زمانی که هزینه رجیستری، عوارض قانونی و زمانی که باید برای انجام مراحل ثبت دستگاه صرف کنید را در نظر بگیرید، اختلاف قیمت اولیه تا حد زیادی از بین میرود.
از طرف دیگر، اگر به هر دلیل امکان رجیستر کردن گوشی وجود نداشته باشد یا مراحل آن بهدرستی انجام نشود، دستگاه پس از پایان مهلت قانونی روی شبکه اپراتورهای کشور غیرفعال خواهد شد. به همین دلیل، بسیاری از کارشناسان توصیه میکنند در صورتی که اختلاف قیمت منطقی باشد، خرید آیفون رجیستر شده انتخاب مطمئنتر و کمدردسرتری است.
جمعبندی؛ خرید قسطی آیفون از الوقسطی
هزینه رجیستری آیفون یکی از مهمترین هزینههایی است که باید پیش از خرید در نظر بگیرید. این مبلغ برای هر مدل و ظرفیت حافظه متفاوت است و بر اساس ارزش گمرکی، نرخ ارز و تعرفههای مصوب محاسبه میشود. به همین دلیل، قبل از خرید بهتر است علاوه بر قیمت گوشی، هزینه رجیستری و وضعیت ثبت دستگاه در سامانه همتا را نیز بررسی کنید تا با مشکلات فعالسازی مواجه نشوید.
اگر قصد خرید آیفون را دارید و نمیخواهید تمام هزینه را بهصورت یکجا پرداخت کنید، میتوانید از امکان خرید قسطی آیفون از الوقسطی استفاده کنید و مدل موردنظر خود را با شرایط اقساطی و بدون نیاز به پرداخت کامل مبلغ در ابتدای خرید، تهیه کنید. این روش علاوه بر مدیریت بهتر بودجه، خرید آیفون را سادهتر و مقرونبهصرفهتر میکند. همچنین، تمامی آیفونهای موجود در الوقسطی بهصورت رجیسترشده عرضه میشوند؛ بنابراین نیازی به انجام مراحل رجیستری پس از خرید نخواهید داشت و میتوانید با خیال راحت از دستگاه خود استفاده کنید.