تابه یکی از پرکاربردترین ظروف آشپزخانه است؛ از درست کردن نیمرو و املت گرفته تا سرخ کردن مرغ و ماهی، تفت دادن سبزیجات، پخت کتلت و کوکو یا حتی آماده کردن استیک. به همین دلیل، انتخاب تابه مناسب بیش از آنچه به نظر میرسد روی کیفیت آشپزی تأثیر دارد. اما بهترین جنس تابه برای آشپزی روزانه چیست؟ آیا تابه گرانیتی انتخاب بهتری است یا باید سراغ استیل برویم؟ چدن برای استفاده هرروزه مناسب است؟ هنگام خرید ماهیتابه باید به چه مشخصاتی توجه کنیم؟
در این راهنمای خرید تابه، مهمترین جنسهای موجود در بازار، مزایا و معایب هرکدام و معیارهای انتخاب یک ماهیتابه خوب را بررسی میکنیم.
بهترین تابه برای آشپزی روزانه چه ویژگیهایی دارد؟
پیش از آنکه سراغ جنس تابه برویم، بهتر است بدانیم یک ماهیتابه مناسب برای استفاده روزمره باید چه مشخصاتی داشته باشد. مهمترین ویژگیها عبارتاند از:
- انتقال نسبتاً یکنواخت حرارت
- تناسب وزن با اندازه تابه
- دسته خوشدست و محکم
- کف صاف و مقاوم در برابر تاب برداشتن
- اندازه متناسب با تعداد اعضای خانواده
- سازگاری با نوع اجاق
- امکان تمیز کردن آسان
- کیفیت مناسب بدنه و پوشش
- تحمل حرارت متناسب با نوع مصرف
اگر تابه نچسب انتخاب میکنید، کیفیت و سلامت پوشش اهمیت بیشتری پیدا میکند. اگر استیل میخرید، ساختار کف و انتقال حرارت مهم است و در تابه چدنی نیز وزن، کیفیت ساخت و قابلیت حفظ seasoning یا همان لایه روغنی تثبیتشده اهمیت دارد.
انواع تابه از نظر جنس؛ کدام بهتر است؟
چهار گروه رایج در بازار ایران شامل تابههای نچسب با بدنه آلومینیومی، تابه استیل، تابه چدنی و تابههای سرامیکی هستند. تابه گرانیتی نیز بیشتر به نوع یا ظاهر پوشش نچسب اشاره دارد و لزوماً به این معنا نیست که بدنه ظرف از سنگ گرانیت ساخته شده است.
۱. تابه گرانیتی؛ انتخاب راحت برای آشپزی روزانه
تابههای گرانیتی در بازار ایران بسیار محبوباند. در بسیاری از این محصولات، بدنه اصلی از آلومینیوم یا آلومینیوم دایکست ساخته شده و سطح داخلی دارای یک پوشش نچسب با ظاهر سنگی است. مزیت مهم این تابهها راحتی استفاده است. غذا کمتر به سطح ظرف میچسبد و برای پخت تخممرغ، کوکو، کتلت، پنکیک، ماهی و بسیاری از غذاهای روزمره مناسب هستند. مزایای تابه گرانیتی:
- نچسب بودن
- نیاز کمتر به روغن برای بسیاری از غذاها
- شستوشوی آسان
- وزن معمولاً کمتر از چدن
- مناسب آشپزی روزمره
- تنوع زیاد در اندازه و طراحی
در مقابل، پوشش این تابهها دائمی نیست. ابزار فلزی، اسکاچ زبر و حرارت بیش از حد میتواند عمر سطح نچسب را کاهش دهد. بنابراین اگر دنبال یک ماهیتابه راحت و کمدردسر برای مصرف روزانه هستید، مدل نچسب باکیفیت میتواند انتخاب مناسبی باشد.
۲. تابه استیل؛ بادوام و همهکاره
استیل ضدزنگ یکی از بادوامترین متریالهای رایج در ظروف آشپزی است. برخلاف تابههای روکشدار، سطح تابه استیل معمولاً یک پوشش نچسب ندارد که بعد از چند سال نیازمند تعویض شود. تابه استیل بهخصوص برای تفت دادن، برشته کردن، سرخ کردن گوشت و مرغ و درست کردن سس داخل همان تابه عملکرد خوبی دارد. آزمایشهای تخصصی روی تابههای استیل نیز نشان دادهاند که مدلهایی با ساختار چندلایه و هسته رسانای آلومینیومی میتوانند حرارت را یکنواختتر منتقل کنند. مزایای تابه استیل عبارتاند از:
- دوام بسیار بالا
- مقاومت در برابر خطوخش نسبت به تابه روکشدار
- مناسب برشته کردن مواد غذایی
- قابل استفاده برای طیف وسیعی از غذاها
- مناسب غذاهای اسیدی
- تحمل حرارت بالا در بسیاری از مدلها
مهمترین نقطه ضعف آن نچسب نبودن ذاتی است. اگر دمای ظرف و روغن بهدرستی کنترل نشوند، موادی مانند تخممرغ یا ماهی ممکن است به کف بچسبند. به همین دلیل تابه استیل برای کسی که کمی بیشتر به تکنیک آشپزی اهمیت میدهد، یکی از بهترین گزینههای بلندمدت است.
تابه استیل بهتر است یا گرانیت؟
این یکی از رایجترین سؤالات هنگام خرید ماهیتابه است. اگر راحتی، نچسب بودن و شستوشوی سریع اولویت شماست، تابه گرانیتی یا نچسب معمولاً کاربردیتر است. اگر دوام، تحمل حرارت و امکان برشته کردن بهتر مواد غذایی برایتان مهمتر است، استیل انتخاب مناسبتری محسوب میشود. برای بسیاری از خانوادهها حتی بهتر است به جای انتخاب یکی از این دو، یک تابه نچسب برای غذاهای حساس مثل تخممرغ و یک تابه استیل برای تفت دادن و سرخ کردن داشته باشند.
۳. تابه چدنی؛ بادوام با قابلیت حفظ حرارت بالا
چدن به دلیل توانایی بسیار خوب در نگهداری حرارت شناخته میشود. وقتی تابه چدنی کاملاً داغ شود، دمای خود را بهخوبی حفظ میکند و به همین دلیل برای استیک، برشته کردن گوشت و غذاهایی که به حرارت پایدار نیاز دارند مناسب است. تابه چدنی با نگهداری صحیح میتواند سالها استفاده شود و حتی عمر بسیار طولانی داشته باشد. منابع تخصصی آشپزی نیز چدن را یکی از ظروف بادوام و مناسب برای حرارت زیاد میدانند. مزایای این نوع تابه عبارتند از:
- عمر طولانی
- حفظ حرارت بسیار خوب
- مناسب سرخ کردن و برشته کردن
- تحمل حرارت بالا
- امکان ایجاد سطح نسبتاً نچسب پس از seasoning مناسب
معایب تابه چدنی شامل وزن بالا، گرم و سرد شدن نسبتاً کند، نیاز به مراقبت بیشتر در مدلهای بدون لعاب و مناسب نبودن برای نگهداری طولانیمدت غذاهای اسیدی است. مواد غذایی بسیار اسیدی مانند سس گوجه اگر برای مدت طولانی در چدن خام پخته شوند، میتوانند به لایه محافظ و نچسبِ سطح چدن آسیب بزنند و حتی طعم غذا را تغییر دهند.
تابه گرانیتی بهتر است یا چدن؟
برای مصرف معمول خانه، پاسخ به سبک آشپزی شما بستگی دارد. اگر بیشتر نیمرو، کوکو، کتلت، مرغ، سبزیجات و فست فود درست میکنید و میخواهید شستوشو آسان باشد، تابه نچسب گرانیتی راحتتر است. اما اگر زیاد گوشت و استیک سرخ میکنید، حرارت بالا برایتان اهمیت دارد و وزن ظرف اذیتتان نمیکند، چدن گزینه جذابتری است. در نتیجه نمیتوان گفت چدن همیشه بهتر از گرانیت است یا برعکس؛ این دو اساساً برای اولویتهای متفاوتی مناسباند.
۴. تابه سرامیکی؛ نچسب و نیاز به مراقبت
تابههای دارای پوشش سرامیکی نیز در گروه ظروف نچسب قرار میگیرند. معمولاً در ابتدای استفاده عملکرد نچسب خوبی دارند و برای تخممرغ، پنکیک و غذاهایی که به سطح لطیف نیاز دارند مناسباند. با این حال، پوششهای سرامیکی نیز در طول زمان خاصیت نچسب اولیه خود را از دست میدهند. بررسیهای عملی نشان میدهد طول عمر عملکرد نچسب این نوع پوشش معمولاً محدودتر از ظروف فاقد پوشش است.
۵. تابه کربن استیل؛ گزینه حرفهایتر
کربن استیل در آشپزخانه حرفهای کاربرد زیادی دارد. این تابه تا حدی خصوصیات چدن را دارد اما معمولاً سبکتر و واکنشپذیرتر به تغییر دماست. پس از ایجاد و تثبیت لایه روغنی محافظ به روش صحیح، سطح تابه نیز میتواند تا حد زیادی خاصیت نچسب پیدا کند. کربن استیل بهخصوص برای تفت دادن با حرارت بالا و تابههای وک گزینه بسیار مناسبی است. در بررسی تابههای وک نیز کربن استیل به علت تحمل حرارت زیاد و واکنش سریعتر به دما نسبت به چدن مورد توجه قرار گرفته است. برای کاربر کاملاً مبتدی ممکن است نگهداری آن کمی دردسرساز باشد، اما برای آشپزهای باتجربه گزینه بسیار جذابی است.
بهترین جنس ماهیتابه برای سرخ کردن چیست؟
«سرخ کردن» چند نوع مختلف دارد. برای نیمرو، پنکیک، کتلت و غذاهای ظریف، تابه نچسب معمولاً راحتترین انتخاب است. برای استیک، مرغ و موادی که باید سطح آنها خوب برشته شود، استیل یا چدن گزینههای بهتری هستند. برای تفت سریع سبزیجات با حرارت زیاد نیز کربن استیل عملکرد بسیار خوبی دارد. بنابراین بهترین ماهیتابه برای سرخ کردن را باید بر اساس غذای موردنظر انتخاب کرد.
آیا تابه نچسب برای استفاده روزانه مناسب است؟
بله؛ به شرط اینکه درست استفاده شود. Health Canada درباره ظروف دارای پوشش PTFE توصیه میکند:
تابه نچسب خالی روی حرارت بالا پیشگرم نشود و در معرض حرارت بیش از حدود ۲۶۰ درجه سانتیگراد قرار نگیرد. تهویه مناسب آشپزخانه هنگام پخت نیز توصیه شده است.
برای افزایش عمر تابه نچسب میبایست نکات زیر را رعایت کنید:
- از کفگیر چوبی یا سیلیکونی استفاده کنید.
- ظرف خالی را مدت طولانی روی شعله قرار ندهید.
- از شعله بسیار زیاد خودداری کنید.
- با سیم ظرفشویی یا اسکاچ زبر آن را نشویید.
- هنگام قرار دادن ظروف روی یکدیگر، بین آنها محافظ بگذارید.
- اگر سطح داخلی بهشدت آسیب دیده یا پوسته شده است، ظرف را تعویض کنید.
بهترین سایز تابه برای خانواده چند نفره چیست؟
سایز مناسب به نوع غذا و مقدار مصرف بستگی دارد، اما میتوان یک راهنمای تقریبی ارائه کرد:
| سایز تابه | کاربرد پیشنهادی |
| ۲۰ سانتیمتر | یک نفر |
| ۲۴ سانتیمتر | ۱ تا ۲ نفر |
| ۲۶ سانتیمتر | ۲ تا ۳ نفر |
| ۲۸ سانتیمتر | ۳ تا ۴ نفر |
| ۳۰ تا ۳۲ سانتیمتر | خانوادههای ۴ نفره و بیشتر |
| ۳۴ سانتیمتر به بالا | حجم زیاد، مهمانی و خانواده پرجمعیت |
عمق تابه و سطح مفید کف نیز بسیار مهم است. ممکن است یک تابه ۲۸ سانتیمتری با دیواره شیبدار سطح پخت کمتری از یک مدل ۲۶ سانتیمتری با کف پهن داشته باشد. اگر قرار است تنها یک تابه برای استفاده روزانه بخرید، معمولاً سایز ۲۶ یا ۲۸ برای یک خانواده متوسط انعطاف خوبی دارد.
تابه تک دسته بهتر است یا دو دسته؟
تابه تک دسته برای تفت دادن و جابهجایی سریع مناسبتر است. میتوانید ظرف را راحتتر روی اجاق حرکت دهید و مواد غذایی را زیرورو کنید. تابه دو دسته، بهویژه در اندازههای بزرگ، هنگام حمل غذای سنگین کنترل بیشتری ایجاد میکند. اگر تابه بزرگتر از ۲۸ یا ۳۰ سانتیمتر میخرید، داشتن یک دسته کمکی بسیار کاربردی است.
تابه دربدار بخریم یا بدون درب؟
برای آشپزی غذاهای ایرانی، مدل دربدار معمولاً کاربرد بیشتری دارد. تابه دربدار برای پخت مرغ، کتلت، خوراکها و غذاهایی که باید پس از سرخ شدن مدتی با حرارت ملایم بپزند مناسبتر است. اگر تابه را صرفاً برای استیک، پنکیک، نیمرو یا تفت دادن سریع میخواهید، نبود درپوش مشکل ایجاد نمیکند.
هنگام خرید ماهیتابه به کف آن توجه کنید
ظاهر ظرف نباید تنها معیار خرید باشد. طراحی کف مستقیماً بر نحوه انتقال حرارت اثر میگذارد. در تابه استیل، مدلهای چندلایه با هسته آلومینیومی معمولاً عملکرد حرارتی بهتری ارائه میدهند. در تابههای آلومینیومی نیز ضخامت کافی بدنه میتواند به پخش بهتر حرارت و کاهش احتمال تاب برداشتن کمک کند. تابه بسیار نازک ممکن است سریع داغ شود، اما احتمال ایجاد نقاط بسیار گرم و سوختن موضعی غذا نیز بیشتر میشود.
سازگاری با اجاق را فراموش نکنید
اگر از اجاق گازی معمولی استفاده میکنید، اکثر تابهها قابل استفادهاند. اما برای اجاق القایی یا Induction باید کف ظرف خاصیت مغناطیسی داشته باشد. چدن و بسیاری از ظروف استیل مناسب القایی هستند؛ آلومینیوم یا مس خالص معمولاً بدون یک لایه مغناطیسی مخصوص روی اجاق القایی کار نمیکنند. یک روش ساده، آزمایش آهنرباست. اگر آهنربا به کف تابه بچسبد، احتمال سازگاری آن با اجاق القایی بالاست؛ با این حال بهتر است نماد Induction روی محصول را حتما بررسی کنید.
بهترین تابه برای کسی که فقط یک ماهیتابه میخواهد چیست؟
اگر فقط قصد خرید یک تابه برای استفاده روزمره دارید، یک مدل نچسب باکیفیت در سایز حدود ۲۶ تا ۲۸ سانتیمتر برای بیشتر خانوادهها آسانترین انتخاب است. اما اگر دوام بلندمدت اولویت اول شماست و مشکلی با کنترل حرارت ندارید، یک تابه استیل چندلایه میتواند سرمایهگذاری منطقیتری باشد. برای آشپزخانهای کاملتر، ترکیب زیر بسیار کاربردی است:
- یک تابه نچسب کوچک یا متوسط برای تخممرغ، پنکیک و غذاهای کم حجم
- یک تابه استیل بزرگتر برای سرخ کردن و تفت دادن
- در صورت علاقه به استیک و پختهای حرارت بالا، یک تابه چدن یا کربن استیل
در واقع بسیاری از منابع تخصصی نیز به جای خرید یک ست کامل از یک جنس، استفاده از چند جنس مختلف متناسب با کاربرد را توصیه میکنند.
اشتباهات رایج هنگام خرید تابه
یکی از اشتباهات معمول، توجه بیش از حد به عبارتهای روی بستهبندی بدون بررسی جنس واقعی بدنه است. برای مثال، بسیاری از تابههایی که در بازار «گرانیتی» نامیده میشوند، بدنه آلومینیومی و پوشش نچسب دارند. حتی در محصولات MGS نیز مدلهایی با بدنه آلومینیومی و پوشش گرانیتی عرضه میشوند. برای نمونه، در مشخصات تابه سایز ۲۴ گرانیتی MGS موجود در الوقسطی، جنس بدنه آلومینیوم اعلام شده است.
اشتباه دوم خرید تابه بسیار بزرگ برای یک خانواده کوچک است. هرچه قطر بیشتر شود، وزن ظرف و فضای موردنیاز برای نگهداری نیز افزایش پیدا میکند. اشتباه سوم انتخاب تابه صرفاً بر اساس نچسب بودن است. اگر بیشتر گوشت سرخ میکنید، شاید یک تابه استیل یا چدن برای شما مفیدتر از مدل نچسب باشد.
جمعبندی؛ بهترین جنس تابه برای آشپزی روزانه کدام است؟
اگر بخواهیم این راهنمای خرید تابه را در یک جمله خلاصه کنیم، بهترین جنس تابه همان جنسی است که با نوع آشپزی شما هماهنگ باشد. اگر قصد خرید فقط یک ماهیتابه را دارید، مدل نچسب ۲۶ یا ۲۸ سانتیمتری میتواند نیاز بخش بزرگی از آشپزی روزمره را پوشش دهد. اگر بودجه اجازه میدهد، داشتن یک تابه استیل در کنار آن انعطاف آشپزخانه را بهمراتب بیشتر میکند.
در میان گزینههای بازار ایران، MGS نیز مدلهای مختلفی از تابههای نچسب و استیل عرضه میکند. در زمان بررسی، برای نمونه تابه گرانیتی سایز ۲۴ MGS در سایت الوقسطی با گزینه پرداخت اعتباری عرضه شده و مدلهای دیگری از تابههای استیل و گرانیتی این برند نیز در فروشگاه فهرست شدهاند. بنابراین اگر قصد خرید ماهیتابه ام جی اس را دارید، میتوانید مدلهای موجود و شرایط روز خرید اقساطی آنها را در الوقسطی مقایسه کنید.
همچنین برای افرادی که قصد تجهیز یا تکمیل آشپزخانه را دارند، امکان بررسی و خرید انواع لوازم خانگی اقساطی از الوقسطی وجود دارد.
